Phong tục lễ cúng “Đưa Ông Táo Về Trời” 23 tháng chạp

0
21
Phong tục lễ cúng “Đưa Ông Táo Về Trời” 23 tháng chạp
5 (1 Votes)

Phong tục thờ cúng Táo Quân của dân tộc ta là một tín ngưỡng văn hóa dân gian, chứa đựng những truyền thống tốt đẹp. Và ngày 23 tháng Chạp, tùy theo từng gia đình tỏ lòng thành kính sắm sửa lễ vật để đưa ông Táo về trời. Trong bài viết này, naucomngon.com Xin giới thiệu phong tục lễ cúng “Đưa Ông Táo Về Trời” 23 tháng chạp theo phong tục của người Việt Nam.

Giới thiệu về phong tục lễ cúng “Đưa Ông Táo Về Trời” 23 tháng chạp

I. Phong tục cúng Táo Quân:

  • Người Việt Nam quan niệm Táo Quân sẽ lên trời và thưa với Ngọc Hoàng những sự kiện xảy ra trong năm vừa qua ở dưới trần gian.
  • Lễ cúng tiễn đưa Ông Táo về Trời được cúng vào tối ngày 22 tháng Chạp Âm lịch hàng năm, vì đầu ngày 23 tháng Chạp Ông Táo đã về Trời, nếu để sang ngày 23 tháng Chạp mới cáo lễ tiễn đưa Ông Táo về Trời, e rằng Ông Táo sẽ không nhận được lễ vật tâm thành của gia chủ. Sau khi bày lễ, thắp hương và khấn vái xong, đợi hương tàn lại thắp thêm một tuần hương nữa, lễ tạ rồi hóa vàng mã và thả cá chép ra ao, hồ, sông, suối… để thả cá chở ông Táo lên chầu Trời.

II. Nguồn gốc:

  • Theo GS Trần Lâm Biền – nhà nghiên cứu văn hóa dân gian – phong tục thờ cúng Táo Quân của dân tộc ta không phải là một thủ tục mê tín dị đoan.

  • Đó là một tín ngưỡng văn hóa dân gian có nguồn gốc từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ của Lão Giáo Trung Quốc nhưng được Việt hóa thành huyền tích “2 ông 1 bà” – vị thần Đất, vị thần Nhà, Vị thần Bếp Núc.
  • Từ xa xưa, người dân Việt đã ngưỡng mộ lòng chung thủy của Ông Táo và thờ cúng Ông Táo với hi vọng Táo Quân sẽ giúp họ giữ “bếp lửa” trong gia đình luôn nồng ấm và hạnh phúc.

III. Ý Nghĩa:

  • Ông táo (Táo quân hay Thổ Công) là vị thần cai quản mọi hoạt động của gia chủ, ông là vị thần quyết định sự may, rủi, phúc họa của cả gia chủ. Bên cạnh đó, ông còn ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ, giữ bình yên cho gia đình gia chủ. Vì vậy tục cúng ông Táo mang ý nghĩa cầu mong cho sự ấm no, đầy đủ, sau đó mới đến ý nghĩa thờ “thần Bếp” chuyên cai quản việc bếp núc.
  • Ông Táo về trời sẽ tâu với Ngọc Hoàng về việc làm ăn, cư xử của mỗi gia đình dưới hạ giới. Cá chép là phương tiện để ông Táo cưỡi về trời. Vào ngày này, sau khi cúng lễ xong, các gia đình đều cúng con cá chép rồi đem ra sông hay ra ao…thả. Bởi ngụ ý “cá vượt Vũ môn” hay “cá chép hóa rồng”, cá chép mang ý nghĩa biểu tượng cho sự thăng hoa, tinh thần vượt khó, sự kiên trì và bền bỉ để đi tới thành công.

IV. Lễ cúng ông Táo:

1. Phần sắm lễ:

  • Màu sắc của mũ, áo hay hia ông công thay đổi hàng năm theo ngũ hành: Năm hành kim thì dùng màu vàng, Năm hành mộc thì dùng màu trắng, Năm hành thủy thì dùng màu xanh, Năm hành hỏa thì dùng màu đỏ, Năm hành thổ thì dùng màu đen.

  • Sau khi làm xong lễ cúng, thì người ta thường đốt “vàng mã” cùng với bài vị cũ và lập bài vị mới cho Táo Quân.
  • Riêng đối với gia đình có trẻ con, người ta còn cúng Táo Quân một con gà luộc. Gà luộc này phải thuộc loại gà cồ mới tập gáy (tức gà mới lớn) để ngụ ý nhờ Táo quân xin với Ngọc Hoàng Thượng Đế cho đứa trẻ sau này lớn lên có nhiều nghị lực và sinh khí hiên ngang như con gà cồ.
  • Theo quan niệm người Việt, để Táo quân có phương tiện về trời, miền Bắc còn cúng một con cá chép sống thả trong chậu nước với ngụ ý “cá hóa long” nghĩa là cá sẽ biến thành Rồng đưa ông táo về trời. Con cá chép này sau đó sẽ được “phóng sinh” (thả ra ao, hồ hay sông).
  • Tại miền Trung, người ta cúng một con ngựa bằng giấy với yên, cương đầy đủ. Ở miền Nam thì giản dị hơn, người ta chỉ cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy.

2. Phần văn khấn cúng Ông Táo 23 tháng chạp:

Cùng tham khảo 3 bài văn khấn cúng ông Công ông Táo phổ biến.

a. Văn khấn Ông Táo bằng chữ Nho (chữ Tàu)

  • Nam Quốc…..……………………………………….
  • Tỉnh…..…………………………………………….
  • Thị…..………………………………………..
  • Địa danh.Phường,Xã,Thôn ………………………..
  • Đệ tử……………..Tên…………………
  • Hôm nay ngày ……Tại ………
  • Tấu thỉnh Thổ Công táo quân thiên đình, tam giới, thần thánh chư thiên.
  • Thiên phủ, địa phủ, thủy phủ. Nhạc phủ vạn pháp thần thông. Tấu thỉnh Thổ Địa thần kỳ, Thành Hoàng xá lệnh. Cung duy Thổ Công Táo Quân thiên đình.
  • Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Thổ Gia Thổ Trạch Tứ Phương Ứng Giáng.
  • Thỉnh Môn Thần, Phúc Sự. Thỉnh Tĩnh Thần Thanh Thủy. Thỉnh Hỏa Thần Thượng thiên
  • Thỉnh Bếp Thần Linh Hỏa. Thỉnh Vua Bếp Tam Tài. Thỉnh Xí Thần. Thỉnh Khố Cung Thần trông nom trông gia nhân. Thỉnh Ngũ Phương Ngũ Đế.
  • Hỏa hóa ngân lưỡng tống táo vương. Thượng thiên hảo sự quảng tuyên dương. Phụng đạo tụng kinh
  • Kì thao thanh bình đệ tử…… Phàm cư đại trung hoa…tỉnh…thị…hiệu. Kim nhật kiền thành. Dĩ hương chúc thanh sái chi nghi kính cáo
  • Cửu thiên trù phủ tôn thần chi vị tiền viết duy:
  • Thần linh thông thiên phủ. Trạch phái nhân hoàn. Công sùng viêm đế. Đức bị dưỡng quần sinh.
  • Đệ tử mỗi niên tứ quý. Ngưỡng lại tôn thần bảo hữu. Nhật thực tam xan. Toàn cảm đại đức khuông phù.
  • Thánh đức quảng bác. Thốn tâm nan báo. Nhật thường chi gian. Ngôn hoặc phi lễ. Hành hoặc phi nghi. Trù tạo chi tế. Hoặc phần mao cốt. Hoặc đôi uế ô.
  • Bất tri cấm kị. Mạo phạm táo quân đại vương. Hàng tai trí họa. Dĩ trí gia trạch bất an.
  • Kinh doanh bất thông. Nhân đinh bất vượng. Sinh súc bất lợi. Thường sinh tật bệnh chi tai.
  • Đệ tử hạp gia kiền niệm. Bặc kim đại cát lương thần.
  • Phụng tụng táo vương phủ quân chân kinh nhất quyển
  • Bổ tạ linh văn nhất hàm.
  • Thành khẩn lễ bái.
  • Thượng phụng
  • Cửu thiên nhạc trù tư mệnh
  • Thái ất nguyên hoàng định phúc . Phụng thiện thiên tôn vị tiền. Phục nguyện đại thi xá hựu.
  • Vĩnh tăng phúc lộc. Phùng hung hóa cát. Phổ ước an ổn. Thánh từ động hồi. Chiêu cách văn sơ
  • Thiên vận…niên….nguyệt….nhật.

b. Bài văn cúng Ông Táo bằng tiếng Việt

  • Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật!
  • Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương
  • Con kính lạy Ngài đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
  • Tín chủ con là: ……………
  • Ngụ tại:…………
  • Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp tín chủ chúng con thành tâm sắm sửa hương hoa phẩm luật, xiêm hài áo mũ, kính dâng tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái. Chúng con kính mời ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật.
  • Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm.
  • Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai giá, già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành. Chúng con lễ bạn tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần phù hộ độ trì.
  • Nam mô a di đà Phật!
  • Nam mô a di đà Phật!
  • Nam mô a di đà Phật!

c. Bài khấn nôm cúng Ông Táo ngày 23 tháng chạp

  • Hôm nay là ngày… tháng… năm…
  • Tên tôi (hoặc con là)…, cùng toàn gia ở…
  • Kính lạy đức “Đông Trù tư mệnh Táo phủ Thần Quân”:
  • (Có thể khấn thêm: Thổ địa Long Mạch Tôn Thần. Ngũ phương ngũ thổ Phúc Đức chính Thần)
  • Hàng năm gặp tiết hết năm, tháng vừa cuối Chạp. Gia đình sửa lễ bạc dâng lên. Cảm tạ phúc dày nhờ Thần phù hộ. Kính mong thần tâu bẩm giúp cho:
  • Bếp trong nếp sống rất hòa, ngoài mặt dám rằng cũng đẹp. Cảm thông xin tấu thực thà. Cầu mong giúp đỡ lợi lạc. Người người no ấm, cả nhà thêm tiếng tốt lẫy lừng. Việc việc thành công, một cửa ngút khí lành man mác. Muôn trông ơn đức vô cùng.
  • Cẩn cốc (vái 4 vái).

V. Kết 

Như vậy các bạn đã Tìm hiểu xong về phong tục lễ cúng “Đưa Ông Táo Về Trời” 23 tháng chạp rồi đấy! Tín ngưỡng này giàu ý nghĩa nhân văn, hướng con người ta tích cực làm việc tốt, sống lương thiện.

Hi vọng các bạn thực hiện đúng theo tín ngưỡng văn hóa dân gian, truyền thống, phong tục của người Việt Nam.

ĐỪNG BỎ LỠ Cách làm giò lụa ngon giòn cho dịp lễ Tết Truyền Thống

BÌNH LUẬN